ATEBETܒL HAKÂYIK
VE İLK DÖNEM TÜRKÇE İSLÂMÎ ESERLER SEMPOZYUMU

Hakkında Kurullar Program Bildiri ÖzetleriArama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Nesrin Bayraktar

Prof.Dr., Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, türk Dili ve Edebiyatı bölümü

ATABETܒL-HAKÂYIK’TA BİRLEŞİK EYLEMLER

Türk dil tarihinin önemli Karahanlı Dönemi Türk dili eserlerinden biri olan Atabetü’l-Hakâyık, 512 dize ile dönemin diğer eserlerine göre daha kısıtlı hacme bir eser olmasına ve ele alınan konunun sınırlamasına karşın pek çok birleşik eylem içermektedir. Eserde bol-, kıl-, tut-, bul- yardımcı eylemleriyle oluşturulmuş pek çok kuralsız birleşik eylem kullanılmıştır. Kıl- eylemi, kuralsız birleşik eylemlerde yardımcı eylem göreviyle sıklıkla kullanılırken tek başına kıl-, kılın- biçimleriyle “yaratmak, yaratılmak” anlamlarıyla görülmektedir. Bol- eyleminin de adlarla birlikte ek eylem işleviyle kullanıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca yeterlilik ve süreklilik anlamlı kurallı birleşik eylemler de tespit edilebilmektedir. Bu çalışmada, Atabetü’l-Hakâyık’ta kullanılan birleşik eylemler yardımcı eylemlerinden hareketle tasnif edilecek ve birleşik eylemlerin örneklerinden hareketle çeşitli tespitlerde bulunulacaktır.