ATEBETܒL HAKÂYIK
VE İLK DÖNEM TÜRKÇE İSLÂMÎ ESERLER SEMPOZYUMU

Hakkında Kurullar Program Bildiri ÖzetleriArama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Emrah Bozok

MEB Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni. emrahbozok@gmail.com

İLK İSLAMÎ ESERLERDE TUVALET KAVRAMI

İnsanoğlunun yemek içmek gibi doğal fizyolojik ihtiyaçlarından biri de dışkılama zorunluluğudur. İnsanın bu doğal durumu için bir yapı oluşturması ve bu yapının dilde bir gösterge ile karşılanması söz konusudur. Günümüzde bu yapı tuvalet sözcüğü ile yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Ancak tuvalet, Fransızca kökenli bir sözcüktür. Türkçe gibi köklü bir dilin insanoğlunun en temel ihtiyaçlarından biriyle ilgili olan bu duruma karşılık bir sözcük üretmemiş olması imkânsızdır. Pek bilinmese de aslında Türk dili, Uygur Türkçesi’nden itibaren neredeyse her tarihi döneminde yeni bir sözcük veya bir ad takımı üreterek tuvalet kavramını karşılamış ve her alanda olduğu gibi burada da adlandırmadaki zenginliğini ortaya koymuştur. Türk dilinin özellikle ilk islamî eserlerinde gördüğümüz farklı adlandırmalar, tarihî metinlerde gizli kalmış ve ne yazık ki günümüzde dil kullanıcılarının tercihi, yabancı kökenli tuvalet, lavabo, wc gibi sözcüklerden yana olmuştur. Biz, bu çalışmamız ile Türk dilinin insanoğlunun bu en temel insanî durumuyla ilgili ürettiği zengin söz varlığını ortaya koyup Türk dilinin dikkat çekici sayıda sözcüğe sahip olduğunu tespit ederek unutulmuş veya göz ardı edilmiş bu sözcüklerin tarihî dönem metinlerindeki görünümünü araştırmacıların dikkatine sunmayı amaçlıyoruz.

Anahtar Kelimeler:

Eski Türk Dili, Tuvalet Kavramı, Adlandırma, Kavram Üretimi

Tarih/Yer:

29.6.2018.  (KAŞGARLI MAHMUT SALONU). 12.00-12.15