ATEBETܒL HAKÂYIK
VE İLK DÖNEM TÜRKÇE İSLÂMÎ ESERLER SEMPOZYUMU

Hakkında Kurullar Program Bildiri ÖzetleriArama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Betül Tabak

Bilgisayar Mühendisi, Araştırmacı Yazar

İLK DÖNEM TÜRKÇE İSLAMİ ESERLERDEN ATEBETܒL HAKÂYIK'IN DİJİTAL YÖNTEMLERLE İNCELEMESİ

Türk Dil Kurumu tarafından “İnsanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin, özellikle elektronik makineler aracılığıyla, düzenli ve ussal biçimde işlenmesi bilimi” olarak tanımladığı bilişim,  son yıllarda büyük bir ilerleme kaydetmiş ve hemen her çalışma alanına dahil edilmeye başlanmıştır. Bu çalışma alanlarından biri de sosyal bilimlerdir. Bu çalışma ile birlikte, ilk dönem Türkçe İslami Eserlerden biri olan “Atebetü’l Hakâyık” isimli eserin bilişim sistemlerinden doğal dil işleme yöntemiyle analiz edilerek, kelime bazında elde edilen sonuçların sosyal bilimlerle uğraşan bilim insanlarının çalışmalarına destek sağlayabilecek sayısal veriler verilmesi amaçlamaktadır.

Bu çalışmanın metodolojik kısmının temelini oluşturan doğal dil işleme, doğal dillerin bilgisayar ortamına geçirilmesi ve incelenmesi üzerine çalışan  bilgisayar bilimi olarak tanımlanabilir. Çalışmanın mühendislik tabanlı metodolojik kısmı üç temel bölümden oluşmaktadır. Bunlardan ilki kitabın içeriğindeki tüm kelimelerin, kelime köklerinin ayrılması adımıdır. Kelime köklerinden en çok tekrarlanan kelimelerden bazıları seçilecek ve tekrar sayıları veri tabanına kaydedilecektir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise en sık tekrarlanan kelimelerin her biri için cümle içinde en sık hangi kelime ile birlikte kullanıldığının tespiti yer alacaktır. Üçüncü bölümde ise, ikinci adımın sonuçları incelenerek  beraber kullanılan kelimeleri bulma işleminin kaç kez tekrarlanacağına karar verilmesi ve sonuçların veri tabanına yazılması işlemi yapılacaktır.

Çalışma sonunda elde edilecek sayısal verilerin neticesinde sosyal bilimler ile ilgilenen araştırmacıların analizlerine destek veren, geleneksel yöntemlerle gözden kaçabilecek hususlara dikkat çekerek analizin sağlamlaştırılmasını sağlayan bilişim tabanlı analiz sonuçlarının sunulması amaçlanmaktadır. Çalışma boyunca veri tabanı, yazılım araçlarının kullanılacaktır.

Anahtar Kelimeler:

Bilişim, Bilgisayar Bilimi, Doğal Dil İşleme, Veri Tabanı, Atebetü’l Hakâyık

Tarih/Yer:

28.6.2018.  (EDİP AHMET YÜKNEKİ SALONU). 15.15-15.30