ATEBETܒL HAKÂYIK
VE İLK DÖNEM TÜRKÇE İSLÂMÎ ESERLER SEMPOZYUMU

Hakkında Kurullar Program Bildiri ÖzetleriArama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

İlknur Karagöz

Doç. Dr., OMÜ, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Böl. Öğretim Üyesi. e-posta: ikaragoz@omu.edu.tr

Müellifi, Telif Tarihi Bilinmeyen Bir Eski Oğuz Türkçesi Eseri Üzerine Dil Tarihlendirmesi Örneği

Eski Oğuz Türkçesi dönemi dil özelliklerini yansıtan çok sayıda metin, araştırıcılarınca gün ışığına çıkarılmıştır. Bu dönemin dil özelliklerini yansıtan eserlere her geçen gün yenileri eklenmektedir. Bu eserler yazının kalıcılığı sayesinde, geçmişe dair dil özelliklerini günümüze taşırken tartışmalı pek çok konunun aydınlatılmasına da katkı sağlamaktadır. Tarihi dönemlerin dil kullanımını hem şekil hem de içerik bakımından tanıklayan eski harfli her metnin bu anlamda önem arz ettiği söylenebilir.

Yüzyıllar öncesine dayalı metinler kaydedilme biçimleri, üzerine kaydedilen materyal veya saklanma biçimleriyle doğrudan ilişkili olarak günümüze bozulmadan ulaşabilmektedir. Ancak her metnin bu şansa sahip olmadığı da bir gerçektir. Dış etkenlere bağlı olarak metinler, metin bütünlüğünü kaybetmelerine rağmen, üretildikleri dizgenin tarihine ışık tutabilirler.

Bu bildiride Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesinde bulunan 844 demirbaş numaralı, ilk sayfasında musannifin Latin harfleriyle Mevâiz ve Menâkıb adıyla kaydettiği eserin dili şekil özellikleri açısından incelenerek “dil tarihlendirmesi” yapılacaktır.

Eser, Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi Yazmalar Katoloğu’nda “taglar taşlar tamuda… sözleriyle başlar. Harekeli Anadolu nesihi hatla, Türkçe, 180x130 (128x85) mm. ölçüsünde, 50 varakta, 9 satırlı, âharlı kalın, krem rengi kâğıda yazılmıştır. Ciltsizdir, sonradan modern cilt kapağı içine konmuştur.” cümleleriyle tanımlanmıştır. Başı ve sonu eksiktir. Musannifin 14. yüzyılın ilk yarısında istinsah edildiğini ifade ettiği, dini içerikli eserin iç sayfalarında da eksikler olduğu görülmüştür.