ATEBETܒL HAKÂYIK
VE İLK DÖNEM TÜRKÇE İSLÂMÎ ESERLER SEMPOZYUMU

Hakkında Kurullar Program Bildiri ÖzetleriArama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Onur Er

Dr. Öğretim Üyesi, Kafkas Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı, onurer1827@gmail.com

KUTADGU BİLİG'DEKİ EĞİTSEL DÜŞÜNCELERİN TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ GÖRÜŞLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

Kutadgu Bilig İslami dönem edebiyatının ilk ve en önemli eserlerinden biridir. Türk edebiyatının bilinen ilk mesnevi, siyasetnamesi ve nasihatnamesidir. Birçok özelliği ile Türk edebiyatının ilklerini barındırır. Yazarı Yusuf Has Hacip olan bu dev eserde simgesel karakterler üzerinden devlet yönetimiyle ilgili nasihatler verildiği gibi hayatın birçok alanıyla ilgili de önemli öğütler içermektedir. Bunlardan bazıları da eğitsel düşüncelerdir. Bu araştırmanın amacı Yaklaşık 1400 yıl önce Yusuf Has Hacip tarafından ortaya konan eğitsel düşünceleri Türkçe öğretmeni adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmek ve bugünkü geçerlik durumlarıyla ilgili yorum yapmaktır.

Tarama modelinde yapılan bu çalışma nicel araştırma kapsamına girmektedir. Araştırmanın evrenini Kafkas Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe eğitimi ana bilim dalında eğitim öğretim gören Türkçe öğretmeni adayları meydana getirmektedir. Araştırmanın örneklemi ise Kafkas Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe eğitimi ana bilim dalında 1. 2., 3., ve 4. sınıfta bulunan 161 Türkçe öğretmeni adayını kapsamaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kutadgu Bilig’deki beyitlerden hareketle Bozkırlı (2015) tarafından geliştirilen “Kutadgu Bilig’deki Eğitsel Düşüncelerin Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görüşlerine Göre Değerlendirilmesine İlişkin Anket Formu” kullanılmıştır.

Araştırmanın bulgularına göre Türkçe öğretmeni adayları Kutadgu Bilig’de yer alan eğitsel düşüncelerin çoğunluğuna katılmaktadırlar. Türkçe öğretmeni adaylarının ankette yer alan 19 maddeye yüksek düzeyde katıldıkları belirlenirken dört maddeye ise kısmen katıldıkları belirlenmiştir. “Çocuk yetiştirmede gerekirse dayağa başvurulabilir.”, “Çocuk sıkı disiplin altında yetiştirilmelidir.”, “Çocuğun yanlış davranışının sorumlusu babasıdır.”, “Çocuğun ailedeki statüsü ebeveynlerden daha aşağıdadır.”, “Yalnızca erkek çocuğun iyi yetiştirilmesi gerekir.”, “Ebeveynlerin çocukları için çektiği sıkıntıların çocuklar açısından değeri yoktur.”, “Oğul babaya ne kadar itaat ederse hayatta o kadar başarılı olur.”, “Kızları erken evlendirmek gerekir.”, “Kadınlara güvenilmez.”, “Kadınların sosyal hayatta yeri yoktur.”, “Doğuştan kötü olan kişinin değişme imkânı yoktur.” ve “Öğrenen ve öğreten insanların dışındakiler değersizdir.” maddelerine ise Türkçe öğretmeni adaylarının katılmadıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak Kutadgu Bilig’de yer alan eğitsel düşüncelerin çoğunun hâlen Türkçe öğretmeni adayları tarafından kabul gördüğü söylenebilir.

Anahtar Kelimeler:

Kutadgu Bilig, eğitim, nicel araştırma, anket.