ATEBETܒL HAKÂYIK
VE İLK DÖNEM TÜRKÇE İSLÂMÎ ESERLER SEMPOZYUMU

Hakkında Kurullar Program Bildiri ÖzetleriArama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Nurşat Biçer-Yakup Alan

1. Dr., Öğr. Üyesi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi M. R. Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi ABD, nursatbicer@gmail.com.
2. Öğr. Gör., Kilis 7 Aralık Üniversitesi M. R. Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi ABD, alanyakup@gmail.com.

KUTADGU BİLİG’DE KONUŞMA EĞİTİMİ

Konuşma becerisi herhangi bir eğitim alınmadan öncelikle aileyle sonrasında ise içinde yaşanılan toplumla girilen etkileşim sonucu edinilir. Edinme sürecinden sonra çeşitli eğitimlerle geliştirilen konuşma becerisi için insanların bir çaba içerisinde olduğu görülür. Konuşma becerisi iletişimin başladığı zamanlardan günümüze kadar önem verilen bir beceridir. İnsanların birbiriyle ve toplumla ilişkisini düzenlemesi yönüyle konuşma becerisi üzerinde durulur. Bilginin ve becerinin ilerlemesi ve diğer insanlara aktarımı açısından da konuşmaya değer verilmiştir. Toplumların konuşmaya verdiği önemi tarihsel birçok eseri inceleyerek görmek mümkündür. Bu eserlerden Kutadgu Bilig’de de konuşmanın nasıl yapılacağı, konuşmada dikkat edilecek unsurlar, konuşmanın yararları gibi hususlarda ifadeler bulunur. İnsanların mutluluğu ve huzuru için hangi çerçevede konuşmaları gerektiğini dinî özellikler çerçevesinde ele alır. İslami dönem Türk edebiyatının önemli eserlerinden olan Kutadgu Bilig kendi döneminin konuşma becerisine yönelik algısını göstermesi yönüyle dikkate değerdir. Atebetü’l-Hakayık başta olmak üzere kendi döneminden sonra yazılan birçok esere de kaynaklık teşkil ederek onların konuşmaya yaklaşımlarını da etkilediği düşünülebilir. Bu yönüyle sadece kendi ekseninde bir konuşma eğitiminden ziyade kendisinden sonraki konuşma eğitimine yaklaşımı da etkilemiştir.

Bu çalışmada, Kutadgu Bilig’de geçen konuşmayla ilgili ifadeler konuşma eğitimi ilkeleri açısından incelenmiştir. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada veriler doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde nitel analiz tekniklerinden içerik analizi kullanılmıştır. Bu eserde konuşmanın hangi koşullarda yapılması gerektiği, erdemli konuşmanın özelikleri, konuşmanın insana etkileri gibi birçok husus irdelenmiştir. Bu hususlar incelenirken beyitlerden hareketle konuşmayla ilgili kavram işaretleri, bu kavramların eserdeki dağılımı ortaya konarak günümüzdeki konuşma eğitimiyle olan benzerlik ve farklılıkları incelenmiştir. Kutadgu Bilig zengin içeriğiyle günümüzde de geçerliliğini koruyan konuşma ilkeleri ortaya koymuştur. Bu ilkelerin kullanım alanı daralanları ve etkisini devam edenleri de ortaya konmuştur. Bu unsurlardan Türkçe ve edebiyat öğretiminde faydalanılması tarihsel bir geleneğe sahip konuşma eğitimi açısından önem taşımaktadır. Ayrıca Kutadgu Bilig’in sahip olduğu bu özelliklerin ders kitaplarında ve öğretim materyallerinde yer alması alana katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler:

Kutadgu Bilig, konuşma, konuşma eğitimi, dil becerisi

Tarih/Yer:

28.6.2018.  (NECİP ASIM SALONU). 16.45-17.00